Locatie: Eiland van Dordrecht
Status: Ontwerp voor een stadspark waarbij ‘Building with Nature’ is ingezet om de waterveiligheidsopgave te adresseren
In samenwerking met: Gemeente Dordrecht, Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden, Ecoshape

Binnen Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden hebben we, naast onze betrokkenheid bij het strategievormingsproces, enkele innovatieve waterveiligheidsmaatregelen op lokale schaal verder mogen uitwerken. Een van deze projecten is het ontwerp van een ten zuiden van Dordrecht op een plek waar ook een dijkversterkingsopgave speelt. In een aantal werksessies met gemeente, waterschap en ingenieursbureaus is gekeken of het toepassen van golfremmende vegetatie in het park zou kunnen bijdragen aan de waterveiligheid van het gebied.

Het Eiland van Dordrecht is een kleine dijkring omgeven door vier rivieren. In het noordelijk deel van de dijkring vinden we het stedelijk gebied van de stad Dordrecht met 120.000 inwoners, en in het zuiden een extensief bewoont agrarisch gebied met aan de rivierrand (buitendijkse) natuur. In het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden is een voorkeursstrategie ontwikkeld, gestoeld op het meerlaagsveiligheids principe, waarin naast preventie door sterke dijken (laag 1) ook wordt ingezet op adaptieve ruimtelijk inrichting (laag 2) en evacuatie (laag 3). Compartimentering van de dijkring speelt hierbij een belangrijke rol; de secundaire dijken zorgen ervoor dat het water, in het geval van een dijkdoorbraak van de primaire kering, wegblijft bij het dichtbevolkte deel van het eiland. In deze strategie speelt de Wieldrechtse Zeedijk een essentiële rol, deze secundaire dijk wordt weer actief onderdeel van de waterveiligheidsstructuur en zal dan ook moeten worden verhoogd, om in geval van nood als compartimenteringsdijk te fungeren.

Een van de nadelen van de benodigde versterking van de Wieldrechtsche Zeedijk is dat deze beplant is met een prachtige rij monumentale bomen, die in geval van verhoging van de dijk zouden moeten verdwijnen. Defacto onderzocht de toepassing van golfremmende vegetatie – in dit geval een wilgengriend – in een aan te leggen park aan de zuidelijke kant van de compartimenteringsdijk de waterstanden al zodanig zou kunnen verlagen dat de dijk niet meer versterkt hoeft te worden. Bij hoog water worden de golven gedempt door de wilgen, waardoor golfhoogte wordt beperkt met 80%.

In een serie integrale workshops met de gemeente Dordrecht, het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden, Waterschap Hollandse Delta en Ecoshape heeft Defacto dit technisch principe uitgewerkt tot een aantrekkelijk schetsontwerp. Hierbij is aangetoond dat Building with Nature een aantrekkelijk en kwalitatief onderdeel kan uitmaken van de waterveiligheidsstrategie; het concept wordt momenteel op verschillende plekken toegepast.

Het concept Building with Nature wordt door ons meerdere projecten toegepast, bijvoorbeeld door waterzuivering van stedelijk water door helofyten en het inzetten van wetlands als retentiegebieden in Bangladesh.